صفحه اعضا هیئت علمی - دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر
دانشیار
تاریخ بهروزرسانی: 1403/12/13
هادی بصیرزاده
دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر / گروه ریاضی
رساله های دکتری
-
برخی از روش های پایداری در سیستم های کنترل بهینه
علی فرحان حاشوش 781 -
کاربرد کنترل بهینه در مدل های ریاضی درمان پزشکی
ملیحه نجفی 776 -
کارایی تقریبی در بهینه سازی برداری با ساختار ترتیب متغیر
صیادی باندر-عباس 774در بهینهسازی برداری کلاسیک، برای معرفی ترتیب جزئی و یافتن جوابهای کارا، از یک مخروط استفاده میشود. ساختار ترتیب متغیر این امکان را به تصمیمگیرنده میدهد که چندین مخروط معیار را به یک مسئله بهینهسازی برداری اختصاص داد. اختصاص چندین مخروط معیار به یک مسئله معمولاً توسط یک نگاشت مجموعه مقدار انجام میگیرد بهطوری که این نگاشت، متناظر با هر عضو از فضای هدف یک مخروط معیار معرفی میکند. وجود چندین مخروط معیار متفاوت در یک مسئله، موجب معرفی مفاهیم متنوعی از جوابهای مسئله بهینهسازی برداری میشود.
برای حل مسائل بهینهسازی معمولاً از الگوریتمهای عددی استفاده میشود و این روشهای عددی قادر به یافتن جواب دقیق مسئله نیستند و تقریبی از جواب را ارائه میدهند، بنابراین مطالعه و بررسی جوابهای تقریبی مسائل بهینهسازی و به ویژه مسئله بهینهسازی برداری با ساختار ترتیب متغیر میتواند حائز اهمیت باشد. در این پایاننامه به منظور معرفی مفاهیم کارایی تقریبی در بهینه سازی برداری با ساختار ترتیب متغیر، یک نگاشت مجموعه مقدار معرفی میشود که این نگاشت به هر عضو از فضای هدف، یک مجموعه محدب، بسته و راسدار بنام کورادیانت اختصاص میدهد. مجموعه کورادیانت با توجه به ساختار ویژهای که دارد، امکان معرفی مفاهیم جدیدی از کارایی تقریبی را برای مسئله بهینهسازی برداری فراهم میکند. در این پایاننامه دو مفهوم جواب تقریبی مینیمال و جواب تقریبی نامغلوب معرفی شده است. برای بررسی و یافتن این جوابها، اسکالرسازی خطی مجموع وزندار شده، توسعه داده شده است و همچنین دو اسکالرسازی غیرخطی که قادر به حل مسائل غیرمحدب و بیکران نیز هستند، معرفی شده است.
-
استفاده از روشهای غیرپارامتری برای حل مسائل بهینهسازی چندهدفه
مروتی-وحید 773این پایاننامه به دو بخش کلی تقسیم میشود. در بخش اول روشهای غیرپارامتری بهینهسازی برای مسائل بهینهسازی چندهدفه نامقید را توضیح میدهیم. این روشها شامل روشهای بهینهسازی چندهدفهی تندترین کاهش، بارزیلای و بروین، نیوتن و شبهنیوتن هستند. روشهای بهینهسازی چندهدفهی تندترین کاهش، نیوتن و شبهنیوتن برای پیدا کردن طول گام مناسب، از قاعدهی آرمیژو استفاده میکنند. این قاعده در هر گام نیاز به محاسبات تابعی دارد. به همین دلیل بار محاسباتی زیادی را به این روشها تحمیل میکند. بعلاوه، در مسائل چندهدفه، استفاده از قاعدهی آرمیژو در برخی از موارد باعث کوچک شدن بیش از حد طول گام میشود. روش بهینهسازی چندهدفهی بارزیلای و بروین ارائه شده در این پایاننامه تا حدود زیادی این مشکل را حل میکند. در این روش برای محاسبهی طول گام از مقادیر به دست آمده در گام قبل استفاده میشود و نیاز به هیچگونه محاسبهی تابعی نداریم. استفاده از این قاعده برای محاسبهی طول گام باعث شده است که سرعت همگرایی در این روش به میزان قابل توجهی نسبت به سایر روشها بهبود یابد. نتایج عددی ارائه شده در این پایاننامه نشان میدهند که بالا بودن سرعت همگرایی در این روش نه تنها باعث کم شدن دقت و کیفیت مرز غیرمغلوب تقریبی به دست آمده از این روش نسبت به سایر روشها نمیشود بلکه در برخی از مورد به مراتب عملکرد بهتری نسبت به سایر روشها از این نظر دارد. همانطور که گفته شد در روش بهینهسازی چندهدفهی بارزیلای و بروین، نیاز به هیچگونه محاسبهی تابعی نداریم و در هر گام تنها به یک بار محاسبهی ژاکوبین تابع نیاز است. در روش تندترین شیب علاوه بر محاسبهی ژاکوبین تابع در هر گام به محاسبات تابعی نیز نیاز داریم و در روشهای بهینهسازی چندهدفهی نیوتن و شبه نیوتن علاوه بر محاسبهی ژاکوبین تابع و محاسبات تابعی، در هر گام به محاسبهی ماتریس هسیان (در روش نیوتن) یا تقریب آن (در روش شبهنیوتن) برای هر کدام از توابع هدف نیز نیاز است. قابل ذکر است که همگرایی روش بارزیلای و بروین نیز در این پایاننامه اثبات شده است.
در بخش اول پایاننامه، علاوه بر ارائهی روش بهینهسازی چندهدفهی بازیلای و بروین و اثبات همگرایی آن، روشهای مختلف شبه نیوتن را در حالتی که از جستجوی خطی استفاده میکنند و در حالتی که از جستوجوی خطی استفاده نمیکنند، پیادهسازی و از جنبههای مختلف با هم مقایسه کردهایم. همچنین همگرایی روشهای شبهنیوتن چندهدفه در حالتی که از جستجوی خطی استفاده نمیکنند نیز اثبات شده است.
در بخش دوم این پایاننامه به ارائهی روش بهینهسازی چندهدفهی غیرپارامتری زوتندیک برای مسائل مقید پرداخته شده و همگرایی آن تحت شرایطی اثبات شده است. این روش برای تقریب زدن مرز غیرمغلوب مسائل چندهدفه مانند روشهای بخش اول پایاننامه به هیچ پارامتری نیاز ندارد. در انتهای این بخش، از این روش برای حل برخی از مسائل آزمون مقید مشهور استفاده کردهایم. نتایج عددی کارایی و عملکرد مناسب روش ارائه شده را نشان میدهند.
پایاننامههای کارشناسیارشد
-
جدول زمانی هماهنگ برای شبکه های حمل و نقل سریع اتوبوس در شهرهای کوچک و بزرگ
کوثر محمدیان 782 -
روشی برای انتخاب متغیر ورودی و خروجی در الگوریتم سیمپلکس
ختام سعدون رحیمه 781 -
کاربرد روش سیمپلکس شبکه برای مسائل حداقل هزینه جریان
زهرا مزرعی 781 -
الگوریتم بی نظم وکاربردهای آن درمسائل شبکه جریان
مریم غوابش 781 -
یک فرم برنامه ریزی خطی معادل فرم کلی برنامه ریزی کسری خطی: رویکرد دوگانگی
ساناز اب دیده 781 -
چند الگوریتم برای مسئله فروشنده دوره گرد
عاتکه هانی حمد 780 -
بررسی مسئله ماکزیمم جریان در شبکه غیر قطعی
نشات عبدالسلام حمید 780 -
بررسی چند مدل ریاضی چند جمعیتی برای شیوع کوید 19
شکوفه فرهادی 780 -
شیوه ای برای حل شبکه جریان چندکالایی با کمترین هزینه
فاطمه صمیمی فر 779 -
حل مسئله حمل و نقل با روشهای مختلف و مقایسه آنها
محمد فریح علی 779 -
یک آلگوریتم سیمپلکس اولیه –دوگان برای مسئله شبکه جریان دو هدفه
عبد علی نجم مخلد 779 -
رویکرد برنامه ریزی آرمانی برای مسائل برنامه ریزی کسری درجه دوم دو سطحی
زهرا مرادی اول 779 -
برنامه ریزی خطی چند هدفه فازی برای بهینه سازی الگوی کشت
بهاره نادری 778 -
روشی برای حل مسائل حمل و نقل چند هدفه
علی امیری 778 -
بررسی در مورد چند مساله واگذاری چند هدفه
خاطره شایگان فر 778 -
یک روش جدید برای حل مسائل شبکه های حمل و نقل چند کالایی، چند وجهی و کراندار
میلاد حبیبی نیا 777 -
روش برنامه ریزی درجه دوم اصلاح شده برای حل مسائل برنامه ریزی غیرخطی
سیدابوالفضل محمدی یوسف نژاد 775در این پایاننامه، دستهای از مسائل برنامهریزی غیرخطی با محدودیتهای برابری و نابرابری مطرح میشوند. در ابتدا مشکل اصلی تبدیل کردن مسئله به مسئلهی همارز سادهتر با قیود نامساوی است. سپس با الهام گرفتن از روش برنامهریزی درجه دوم متوالی و روش دستگاه معادلات خطی، مدل جدیدی از الگوریتم برنامهریزی درجه دوم متوالی برای حل مسئلهی اصلی پیشنهاد داده میشود. در هر تکرار، دستورالعمل جستوجو توسط ترکیب دوجهت که به ترتیب از حل زیرمسئلهی برنامهریزی درجه دوم و دستگاه معادلات خطی بدست میآیند، تولید میشود. علاوه براین به منظور غلبه کردن بر اثر ماراتوس، مرتبه بالاتر اصلاح دستورالعمل از حل دستگاه معادلات خطی دیگری بدست میآید. دو دستگاه معادلات خطی دارای ماتریس ضرایب یکسان میباشند و ما بعد از تعداد متناهی تکرار تنها به حل یکی از آنها نیاز داریم. با استفاده از تکنیک جستجوی جدید، الگوریتم پیشنهاد شده دارای همگرایی سراسری تحت فرضیات مناسب میباشد. درنهایت برخی نتایج عددی برای نشان دادن مفید و اثربخش بودن الگوریتم پیشنهاد داده شده، معرفی میشوند.
-
مسئله برنامه ریزی هندسی چند هدفه با روش ε قید
احمد چلداوی 775در مسئله برنامه ریزی هندسی چند هدفه، بیش از یک تابع هدف وجود دارد. معمولا جواب بهین یکتا برای بهینه سازی تمامی توابع هدف وجود ندارد بنابراین تحت این شرایط ، تصمیم گیرندگان همیشه به جای این جواب بهین در جستجوی جواب قابل قبول هستند. در سال های اخیر از چند روش برنامه ریزی ریاضی مانند برنامه ریزی فازی، برنامه ریزی آرمانی و روش های وزن دهی برای رسیدن به جواب توافقی استفاده شده است. در این پایان نامه از روش epsilon قید برای رسیدن به جواب غیر مغلوب استفاده می شود. با استفاده از این روشیک راه حل کوتاه برای پیدا کردن جواب غیر مغلوب در مسائل برنامه ریزی چند هدفه ارائه می شود. علاوه بر این مسئله برنامه ریزی چند هدفه با استفاده از تکنیک برنامه ریزی فازی برای رسیدن به جواب توافقی حل می شود. در پایان چند مثال عددی با استفاده از هر دو روش حل خواهند شد و جواب های به دست آمده با هم مقایسه می شوند.
-
شرایط لازم وکافی برای جواب های بهینه قوی در برنامه ریزی خطی بازه ای
مهدی عابدی 774دراین پایان نامه به مسائل برنامه ریزی خطی با ضرائب بازه ای پرداخته می شود. جواب های بهینه ضعیف و جواب های بهینه قوی را برای یک برنامه ریزی خطی بازه ای تعریف می کنیم . شرائط لازم و کافی برای اینکه بردار داده شده یک جواب بهینه قوی باشد را بررسی می کنیم. شرایطی را برای بدست آوردن جواب های بهینه قوی در یک مسئله برنامه ریزی خطی با ضرائب بازه ای بیان می کنیم . راه حل های بهینه ازمسائل برنامه ریزی خطی با ضرائب بازه ای را در نظر گرفته و شرایط لازم وکافی برای اینکه یک مسئله برنامه ریزی خطی بازه ای (A^I و b^I) قوی و(A^I و b^I و c^I) قوی باشد را بدست میآوریم . روش های حل اینگونه مسائل را ارائه داده و با چند مثال به تشریح آن می پردازیم.
-
روشی برای حل مسائل برنامه ریزی دوسطحی درجه دوم
ابوالقاسم تقوی عروه 774هدف این پایاننامه، ارائه الگوریتم برنامه ریزی آرمانی فازی(FGP) برای حل مسائل برنامهریزی دوسطحی درجه دوم (QBLPP) با یک تصمیم گیرنده در سطح بالا و پایین میباشد. الگوریتم برنامهریزی آرمانی فازی برای حل مسائل برنامهریزی دو سطحی درجهی دوم (QBLPP)ارائه شده است. این الگوریتم برای حل مسائل برنامهریزی سه سطحی درجه دوم (QTLPP) تعمیم داده شده است. در فرمولبندی مدل از مساله، تابع عضویت درجه دوم با مشخص کردن بهترین جواب انفرادی تابع هدف درجه دوم تحت محدودیتهای سیستم ساخته می شود. تابع عضویت درجه دوم به وسیله سری تقریبی تیلور مرتبه اول در بهترین جواب انفرادی به یک تابع عضویت خطی معادل تبدیل میشود. برای جلوگیری از وقفه(بن بست) در تصمیمگیری ممکن است آزادسازی همزمانی روی متغیرهای تصمیم با ارائه کران ترجیحی برای هر سطح تصمیمگیرنده صورت گیرد سپس از روش برنامه ریزی آرمانی فازی برای رسیدن به بالاترین درجه از هریک از آرمانهای عضویت به وسیله حداقل کردن متغیرهای انحرافی خود و در نتیجه بدست آوردن جواب بهین رضایتبخش برای همه تصمیمگیرندهها استفاده شده است . مثالهای عددی به منظور اثبات کارایی الگوریتم پیشنهادی ارائه شده است.
-
استفاده از مدل های بهینه سازی برای تعیین رژیم غذایی
زهرا شیرالی نژاد 773مسئله ی واگذاری یک حالت خاص از مسئله ی حمل و نقل است که در آن m کار باید به m ماشین تخصیص داده شود. اگر کار i ام، به ماشین j ام نسبت داده شود هزینه ای برابر با Cij به همراه خواهد داشت.می خواهیم واگذاری را به شکلی انجام دهیم که در مجموع کمترین هزینه را به دنبال داشته باشد.
در این پایان نامه مدل واگذاری را برای ارائه یک برنامه غذائی مناسب با اهداف تعیین شده گسترش می دهیم. ابتدا تعدادی از مدل های ریاضی ارائه شده برای رژیم غذایی را بررسی کرده و سپس غذاهایی که در غذاخوری های دانشجوئی در دانشگاه چمران ارائه می شوند را از نظر هزینه و کربوهیدرات، چربی، کالری و پروتئین مورد سنجش و اندازه گیری قرار داده و براساس مدل واگذاری برنامه غذایی یک هفته غذاخوری را برای دانشجویانی که در سلامت کامل هستند با هدف کمینه کردن هزینه یا چربی یا قند و بیشینه کردن کالری و یا پروتئین ارائه می دهیم بطوری که حداقل نیاز روزانه غذائی دانشجویان برآورده شود.
-
بهینه سازی چند هدفه با اعداد صحیح و کاربرد های آن
نبهانی-مریم 773چکیده
برنامه ریزی با اعداد صحیح یکی از مسائل NP HARDاست که تا کنون روشهای متنوعی برای آن ارائه گردیده است. بهینه سازی چند هدفه نیز به عنوان یک ابزار مدلسازی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
Przyblski و همکارانش در سال 2010 الگوریتم دو فازی را برای حل مسائل چند هدفه با اعداد صحیح ارائه دادند ، به طوری که اول نقاط غیر مغلوب راسی شناسایی می شوند سپس بقیه نقاط غیر مغلوب بدست می آیند؛ چون جوابهای بهین از این مجموعه بدست خواهند آمد.
در این پایان نامه الگوریتمی برای محاسبه نقاط غیر مغلوب راسی در یک مجموعه ی برآمده از یک مساله چند هدفه با اعداد صحیح را ارئه می دهیم . روند کلی الگوریتم تجزیه ی فضای وزن و به طور همزمان پیدا کردن نقاط غیر مغلوب راسی می باشد.
در اینجا مجاورت برای نقاط غیر مغلوب راسی بر اساس وجود وجه های مشترک بین مجموعه های وزن متناظر با آنها می باشد .
این الگوریتم روی مساله ی واگذاری تشریح و پیاده سازی شده است.
-
رتبه بندی اعداد فازی و مجموعه های فازی با مقادیر بازه ای و کاربرد آنها در نظریه ی بهینه سازی
ماهری-معصومه 772نظریه اعداد فازی نقش مهمی در حوزه¬های علوم مختلف دارد. اخیراٌ دانشمندان مفهومی از اعداد فازی، به نام اعداد فازی با مقادیر بازه¬ای معرفی کرده¬اند که جایگاه ویژه¬ای در محیط های تصمیم گیری دارند. اما زمانی می¬توانیم از آن¬ها در تصمیم گیری¬ها استفاده کنیم، که بتوانیم اهمیت و جایگاه آن¬ها را برای تصمیم گیری مدیر در محیط مشخص کنیم. بنابراین رتبه بندی اعداد فازی با مقادیر بازه¬ای موضوعی مهم برای تصمیم گیرنده در محیط فازی و در نظریه¬ی مجموعه فازی است. یه و چین هر کدام با معرفی تابع دقت برای مجموعه¬های فازی شهودی با مقادیر بازه¬ای به رتبه بندی این اعداد پرداخته¬اند. چیا نگ و شی سو، از فاصله¬ی علامت¬دار برای قطعی کردن و رتبه بندی اعداد فازی با مقادیر بازه¬ای استفاده کرده¬اند. با استفاده از روش پیشنهادی می توان به رتبه بندی دقیق¬تری از اعداد فازی با مقادیر بازه¬ای پرداخت، با این مزیت که تقریب بهتری از عدد مورد نظر می¬دهد و می¬توان در مسائل زندگی واقعی از آن استفاده کرد. در پایان چند مثال عددی جهت روشن شدن موضوع بیان گردیده است.
-
مدلهای ریاضی مربوط به بهینه سازی سبد سهام
سارا غلامی 772در این پایان¬نامه به بررسی مدل¬های چندهدفه در مسئله بهینه سازی سبد سهام پرداخته می¬شود. مسئله بهینه¬سازی سبد سهام (Optimization Portfolio) یکی از ستون¬های ریاضیات کاربردی به شمار می¬رود. مسئله انتخاب پرتفوی یکی از انواع مختلف مسائل غیرخطی چندهدفه می¬باشد. همیشه در علوم مالی این مسئله وجود داشته است که چگونه سرمایه¬گذاری¬ها را برای تشکیل یک سبد بهینه ترکیب کنند بحث بر روی این مسائل را انتخاب سبد بهینه (Portfolio Selection) می¬نامند که پیشینه تاریخی آن به دهه¬ی 1950 برمی¬گردد. رهیافت مارکویتز (Markowitz) برای حل مسئله مبتنی بر انتخاب سبد بهینه با کمترین ریسک و بیشترین بازده یکی از پرکاربردترین نظریه¬های مطرح در سطح بازارهای مالی بوده است. مارکویتز در سال1952 با در نظر گرفتن فضای دو بعدی ریسک و بازده، مفهومی به نام «سبد کارا» را به شرح زیر معرفی کرد: سبد کارا، سبدی است که دارای حداقل واریانس در ازای بازده معین یا دارای حداکثر بازده در ازای ریسک معین باشد. در فضای دو بعدی ریسک و بازده، سبدهایی که دارای این ویژگی باشند روی منحنی به نام «مرز کارا» قرار می¬گیرند.
در این پایان¬نامه، ابتدا مدل کلاسیک میانگین- واریانس مارکویتز را مطرح می¬کنیم. به منظور کاراتر کردن این رهیافت، ایده استفاده از گشتاور مرتبه بالاتر در مسئله بهینه سازی سبد در سال¬های اخیر مطرح بوده است. این ایده اولین بار توسط کونو و همکاران (1990) مطرح شد. با در نظرگرفتن اینکه، اگرتوزیع بازده کالاها حول میانگین نامتقارن باشد گشتاور سوم یک نقش مهم را بازی می¬کندو در حالت خاص، سرمایه گذار اگر امکان انتخاب بین سبدهایی با میانگین و واریانس برابر را داشته باشد سبدی را ترجیح می¬دهد که گشتاور سوم بالاتری را دارد. در ادامه مدل¬های¬ چندهدفه که تفاوتشان با مدل کلاسیک مارکویتز در اینست که سرمایه¬گذاران به غیر از دو عامل ریسک و بازده ملاحظات دیگری را در هنگام تشکیل پرتفوی خود مانند افزایش نقدینگی یا کاهش میزان فروش استقراضی و... را در نظر می¬گیرند و در این راستا مسئله برنامه¬ریزی چندهدفه تصادفی بوجود می¬آید که برای حل به مسائل معادل قطعی تبدیل می¬شوند. در این پایان¬نامه با در نظر گرفتن این ایده، مسئله انتخاب سبد بهینه را حل می¬کنیم. تاکید ما بر پیاده سازی در محیط متلب خواهد بود. داده¬های مورد مطالعه بازار بورس اوراق بهادار تهران می¬باشد.
-
روش گسسته پویای محدب برای برنامه ریزی غیرخطی صحیح
سمیه رهبری انزابی 772در این پایان نامه ما مسئله برنامه ریزی غیر خطی کراندار با اعداد صحیح را درنظر می گیریم. با اجرای آزمایشهای مناسب یک روش تقریبی ارئه می دهیم. ابتدا یک تابع کمکی تعریف می کنیم وخاصیت همگرایی الگوریتم را براساس آن اثبات می کنیم. براساس آن تابع یک الگوریتم طراحی می کنیم و الگوریتم را با مجموعه ای از مسائل آزمایش می کنیم، و نشان می دهیم ،این الگوریتم برای آزمایش های صورت گرفته کارآمد و موثر است. برای بیان مسئله ابتدا به تعاریفی که در زیر آمده است نیازداریم: مینیمم مطلق و نسبی گسسته: مسئله عدد صحیح غیر خطی را به صورت زیر در نظر میگیریم:به طوریکه x بسته و کراندار و a , b نقاط صحیح در می باشد . مجموعه از نقاط صحیح در . تعریف 1: به ازای هر مجموعه اعداد صحیح که به آن همسایگی از نقاط صحیح x گویند،اگر به طوری که ها بردارهای nبعدی با مختصات iام یک باشد،و بقیه مولفه های صفر. تعریف 2: یک نقطه صحیح ،نقطه مینیمم گسسته محلی نامیده می شود،اگر به ازای تمام . تعریف 3: یک نقطه به آن نقطه مینیمم گسسته مطلق گفته می شود،اگر به ازای تمام
-
مسیر بحرانی پروژه با داده های فازی
راضیه ایمانی 771 -
شیوه ای برای حل مسائل حمل و نقل چند هدفه ی خطی با پارامترهای فازی
منوچهر شهبازی 771 -
شیوه های کراندار سریع برای نمونه های بزرگ مساله ی مکان یابی طرح ساده
کریم نواصر 771 -
یک روش تقریبی برای مسائل برنامه ریزی چند هدفه ی محدب
مهرانگیز رضایی 770 -
شرایط بهینگی کاروش کان تاکر در مسایل کنترل بهینه
شیما سلیمانی منش 770 -
توابع اسکالر سازدستیابی برای مسائل برنامه ریزی چند هدفه
مرضیه محمدعلی نژاد 769 -
مساله واگذاری چند هدفه
مینا عبدلی پاپی 769 -
مسئله حمل ونقل چند هدفه فازی
فرنوش محرابی 769 -
مدل های ریاضی رشد تومور و نحوه کنترل بهینه آن
ساناز نظری 768 -
استفاده از روشهای چندهدفه ی بر هم کنشی برای حل مسائل DEA
فاطمه خدیری 768 -
مدل تحلیل پوششی داده ها(DEA)باورودی وخروجی صحیح
مریم رادمنش 768 -
مساله حمل و نقل ظرفیتدار
جلیل معلومات 765 -
حل دستهای از مسائل کنترل بهینه به روش گرادیان مزدوج تعمیمیافته
ناهید احمدی 762